Бу саха төрүт балаҕана Покровскай куорат тэбэр сүрэҕэр, эбэ кытылыгар дьэндэйэн турар. Балаҕан киирэр ааныттан саҕалаан ураты эйгэлээх буолара тута харахха быраҕыллар. Тутуллубут маһа, тээбириннэрэ, эркиҥҥэ ыйаммыт эгэлгэ хартыыналара барыта ымпыгар-чымпыгар тиийэ толкуйдаммыттар. Биир киһи ыра санаата хайдах олоххо киирбитин туһунан балаҕан хотуна Саргылаах Билгэ бу курдук кэпсиир: «Кэргэним Михаил Иванович Барчахов 2008 сыллаахха Дьокуускайга Үс Хатыҥҥа Ил Дархан балаҕанын тутан турардаах. Онтон нөҥүө сылыгар, Хаҥаласка хайаан да саха балаҕана баар буолуохтаах диэн, эбэ таһыгар сир булан үлэтин саҕалаабыта. 2018 сыллаахха Эрнест Александрович Алексеев бырайыагынан тоҕус ый иһигэр балаҕаммыт дьэндэйбитэ».
Балаҕан былыргылыы канонунан тутуллубут. Кээмэйэ 10х15-тээх. Өһүөтэ уонна сэргэ баҕаналара тиит мас оройуттан (45-тээх) оҥоһуллубуттар. Бачча суон мастары Хаҥалас улууһун Маалтаанытыттан аҕалбыттар. Ону хаһаайка тутуллубутун кэннэ сиир арыынан сотон, өссө тупсаран биэрбит. Оттон эркинэ бэс, үөһээ өттүн сиэрдийэлэрэ тиит мас. Балаҕан тас үрдэ былыргылыы – сиэрдийэ уонна кырыс. Ол быыһыгар билиҥҥи матырыйааллар эмиэ туттуллубуттар. Аныгы үйэ сиэринэн толору хааччыллыылаах, уматыгынан ититиллэр. Кыhыҥҥы кэмҥэ олус сылаас диэн хайгыыллар.
Балаҕан ис барааныгар сөп түбэhэр улахан көмүлүөктээх. Чурапчыттан анаан-минээн
үөрүйэхтээх оhохчуту Константин Николаевич Артемьевы ыҥыран туттарбыттар.
Сахаҕа 13 ый баар дииллэр. Ол иһин балаҕан 13 түннүктээх. Сабыыларыгар үс худуоһунньук уруһуйа бэчээттэммит. Оттон киирэр аан биэстээх хаптаhын маһынан оҥоһуллубут. Былыргылыы ынах тириитинэн бүрүллүбүт.
Ураты оҥоһуулаах илии суунар үгүс дьон хараҕын тардара саарбаҕа суох.
Акылаата «ленточнай» диэн, сиэмэн, кутан оҥоруу. Хара муосталаах уонна туойга майгыннатан «жидкий пол» диэни кутан тэҥнээбиттэр. Ортотугар Александр Васильевич Харитонов уруhуйунан дьыл эргиирин түһэрбиттэр.
Балаҕан эркинин худуоhунньук Христофор Декабринович Степанов туоска уруhуйдара киэргэтэллэр.
Хаһаайыттар эбэлээх эһэлэриттэн хаалбыт ыскаабы уонна сиэркилэни аҕалан туруорбуттара балаҕан ис бараанын ситэрэн-хоторон биэрбит.
Ону таһынан меценат С.П. Барашков төгүрүк остуола баар. Кини А.Е. Кулаковскайы кытта доҕордуулар эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй хас да сыл Семен Петровичка учууталынан үлэлээбит. Онон сорох айымньыларын бу остуолга олорон суруйбут буолуон сөп диэн сабаҕалыыллар.
Саргылаах Билгэ: «Кэргэним куруук орто дойдуга букатын кэлбит диэн суох диирэ. Кини дьонугар-сэргэтигэр анаан туппут балаҕана аатын ааттата турарыттан олус үөрэбин. Манна өрөбүл аайы алгыс сиэрэ-туома ыытыллар. Ким баҕалаах кэлэн ыраас-таныан, алгыс ылыан сөп. Киирбит күммүт күөрэйиэ, итэҕэлбит эргиллиэ!».
Венера Охлопкова, Юлия Пестрякова түһэриилэрэ
